รักลูก เลี้ยงลูก ด้วยนมแม่
ขอแสดงความยินดีต่อคุณแม่ และลูกน้อยที่กำลังจะถือกำเนิดมาในเร็ว ๆ นี้ ไม่ว่าลูกของคุณจะเป็นหญิงหรือชาย หนูน้อยจะลืมตามาดูโลกเป็นขวัญใจครอบครัว ได้รับการเลี้ยงดูให้เติบโตเป็นกำลังสำคัญของสังคม และประเทศชาติ นับจากวันที่เขาเกิดมา ลูกต้องการนมแม่ ซึ่งเป็นอาหารที่ดีที่สุดสำหรับลูก เพราะน้ำนมแม่คือ อาหารที่ธรรมชาติกำหนดมาให้ว่าวิเศษสุดสำหรับลูก
ประโยชน์การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่
ประโยชน์ต่อลูก
- มีสารอาหารครบถ้วนกระตุ้นการเติบโตของสมอง และอวัยวะอื่น ๆ ซึ่งไม่มีอยู่ในนมชนิดอื่นใด เด็กที่กินนมแม่จึงเจริญเติบโตได้เป็นอย่างดี ทั้งทางร่างกาย และสมอง มีผลให้เชาว์ปัญญาดี
- นมแม่มีคุณสมบัติพิเศษ มีสารภูมิต้านทานป้องกันโรคติดเชื้อต่าง ๆ เช่น โรคหวัด ปอดอักเสบ โรคลำไส้อักเสบ ทารกจะได้รับภูมิคุ้มกันนั้นทันที ตั้งแต่การกลืนนมแม่มื้อแรก ๆ และต่อ ๆ ไป
ประโยชน์ต่อแม่ และครอบครัว
- เกิดความรัก และผูกพันต่อลูก
- ทำให้มดลูกเข้าอู่เร็ว ช่วยขับน้ำคาวปลา
- โอกาสที่แม่จะเป็นมะเร็งเต้านมน้อยลง
- ทำให้แม่ไม่อ้วน เพราะไขมันที่สะสมไว้ขณะที่แม่ท้องจะค่อย ๆ ถูกนำมาสร้างน้ำนมสำหรับลูก
- สะดวก ประหยัดเงิน และเวลา
เคล็ดลับความสำเร็จในการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่
- ดูดเร็วที่สุด ยิ่งลูกดูดเร็วเท่าไร ตั้งแต่ใน 30-40 นาทีแรกหลังเกิดจะเป็นการกระตุ้นให้ร่างกายเร่งผลิตน้ำนมออกมามากเท่านั้น แม่ควรรีบให้ลูกดูดนมทันทีทั้ง ๆ ที่ยังไม่มีน้ำนม เพื่อเป็นการกระตุ้นให้สร้างน้ำนม นอกจากนั้นในช่วง 2-3 วันแรก จะมี หัวน้ำนม สีเหลืองซึ่งมีสารอาหารโปรตีน และสารกระตุ้นภูมิคุ้มกันอย่างเข้มข้น ลูกจึงควรได้ดูดนมเหลืองนี้
- ดูดบ่อย เมื่ออยู่ที่โรงพยาบาล แม่ควรจะขอลูกมานอนข้างเตียงแม่ตลอดเวลา เพื่อให้ลูกได้มีโอกาสดูดนมแม่เสมอตามความต้องการของลูก การดูดบ่อยจะเป็นการกระตุ้นให้มีการสร้างน้ำนมมากขึ้น และจะช่วยลดอาการนมคัดในกรณีที่มีน้ำนมมาก
- ดูดให้ถูกท่า การดูดที่ถูกท่า ทำให้ลูกดูดได้อย่างสบายเต็มที่ และกระตุ้นให้หลั่งน้ำนมได้เป็นอย่างดี โดยแม่อุ้มลูกกระชับอก ใช้มือประคองเต้านม พยายามสอบหัวนมให้เข้าปากลูกให้ลึกพอจนถึงลานหัวนม ถ้าลูกอมเฉพาะหัวนมจะทำให้แม่เจ็บ และหัวนมแตก
- ดูดให้หมดเต้า ควรให้เด็กกินนมทั้งสองเต้า เพราะจะเป็นการกระตุ้นแต่ละข้างให้ผลิตน้ำนม และป้องกันมิให้นมคัด เมื่อลูกอิ่ม หรือต้องการหยุดดูดให้กดเต้านมออกจากมุมปาก อย่าดึงเต้านมออกตรง ๆ จะทำให้หัวนมเป็นแผล และเป็นอันตรายต่อเหงือกของลูก เมื่อจะให้นมมื้อถัดไปควรให้เด็กเริ่มดุดจากข้างที่ให้ดูดทีหลังก่อน เพราะน้ำนมที่ค้างจะมีประโยชน์มาก
- ไม่จำเป็นต้องให้เด็กดูดน้ำ เพราะน้ำนมมีน้ำเพียงพอเหมาะสมแล้ว การให้เด็กกินน้ำจะเป็นผลเสีย เพราะทำให้เด็กกินนมแม่ได้น้อยลง นมแม่ช่วยให้ลิ้นเด็กไม่เป็นฝ้า
การปฏิบัติตัวของแม่
- คิดเสมอว่าน้ำนมพอ ถ้าคิดว่าน้ำนมไม่พอจะยิ่งกังวลใจ ร่างกายจะผลิตน้ำนมได้น้อยลง
- กินอาหารที่มีประโยชน์ เน้นอาหารประเภท เนื้อ นม ไข่
- พักผ่อนให้พอเพียง ถ้าพักผ่อนไม่พอจะทำให้มีน้ำนมน้อยได้
- ทำจิตใจให้สบาย
ให้ลูกกินนมแม่อย่างเดียวจนถึง 3 เดือน และให้กินนมแม่ต่อไปให้นานที่สุดเท่าที่จะทำได้ โดยเริ่มอาหารเสริมตามวัย การให้อาหารอื่นเพิ่มเติมนอกเหนือจากนมแม่ เช่น กล้วยบด ก่อนอายุ 4 เดือน ก่อให้เกิดผลเสียมากกว่า เช่น
- ท้องอืด ย่อยได้ไม่ดี เพราะลำไส้ของทารกยังทำงานได้ไม่เต็มที่
- กระเพาะอาหารแตก
- กินนมแม่ได้น้อยลง
- ท้องเสีย ถ้าเตรียมไม่สะอาด
การบีบนมเก็บไว้ให้ลูกเมื่อแม่ต้องทำงานนอกบ้าน
- ช่วงลาคลอด ควรเลี้ยงลูกด้วยนมแม่เต็มที่ ก่อนไป และกลับจากทำงานควรให้ลูกกินนมตนเอง ขณะที่ทำงานให้บีบ หรือปั๊มน้ำนมเก็บไว้ใส่ขวด หรือภาชนะที่มีฝาปิดที่ผ่านการทำความสะอาด โดยวิธีนึ่ง หรือต้มอย่างน้อยครึ่งชั่วโมง
- สามารถเก็บน้ำนมที่บีบไว้ในตู้เย็นได้นาน 24 ชั่วโมง และถ้านำออกมานอกตู้เย็น ควรให้เด็กกินภายใน 4-6 ชั่วโมง นมแม่ไม่ต้องอุ่นเพราะจะทำให้จับตัวเป็นก้อน และคุณค่าอาหารเสียไป
- การให้ลูกกินนมที่บีบไว้ ควรใช้วิธีป้อนด้วยถ้วยหรือภาชนะที่ผ่านการต้มทำความสะอาดแล้ว
- ไม่ควรให้เด็กดูดนมจากขวด เพราะจะทำให้เด็กติดจุดนมยาง และไม่ยอมดูดนมแม่ต่อไป
* ควรให้ลูกกินนมแม่นานที่สุดเท่าที่จะทำได้ *
บทความจาก bangkokhealth.com |